Vind ik leuk:

Maria wordt al 20 eeuwen gezien als de moeder van de Kerk. Toch duurde het tot paus Paulus VI vóór de Kerk Maria officieel met die titel zou aanspreken. Andersom kan je dus niet zeggen dat, omdat de Kerk een bepaalde titel nog niet officieel heeft gemaakt, de titel dus onjuist zou zijn.

Dit is relevant, omdat de titel “coredemptrix” al enige tijd onderwerp is van een strijd binnen de Kerk. Een belangrijke beweging vraagt aan de paus om een dogma af te kondigen waarin wordt vastgelegd dat Maria Coredemptrix is, mede-verlosseres. Maar zeker de huidige paus lijkt daar niet aan te willen. Moet dus de conclusie zijn dat Maria géén mede-verlosseres is? Nee.

Maar belangrijker is de vraag: wat bedoelt de Kerk als ze Maria Coredemptrix noemt?

Om die vraag te beantwoorden, is het nuttig de vraag te stellen wat “verlosser” betekent. In ons geloof zien we Jezus als onze verlosser, omdat Hij door zijn leven te offeren, ons verlost heeft uit de slavernij van de zonde, Hij heeft ons vrijgekocht met zijn kostbaar bloed.

De atheïst vraagt: maar waarom moet dat zo ingewikkeld, en zo wreed? Waarom offert God zijn Zoon op deze gruwelijke manier, als Hij ook de mensen gewoon had kunnen vergeven of verlossen? Hij is toch zeker almachtig?

Een echt sluitend antwoord valt daarop niet te geven. Iedere redenering loopt stuk op Gods almacht: welke verklaring je ook bedenkt waarom Jezus’ offer noodzakelijk was, de tegenvraag blijft toch hoe voor een almachtige God iets noodzakelijk kan zijn. Toch was het offer van Jezus noodzakelijk, alleen niet voor God, maar voor ons. Vóór het einde der tijden zullen wij dit mysterie niet doorzien, ook als we er aan kunnen raken en we het idee kunnen hebben dat we het bijna begrijpen.

In Jezus Christus is meer dat een groot en onbegrijpelijk mysterie blijft. Niet alleen was het kennelijk noodzakelijk voor ons, dat wij verlost zouden worden door een gruwelijk offer van God de Zoon aan het kruis, maar ook heeft God het goed gevonden dat wij zouden bijdragen aan de verlossing. Als mensen zijn we niet waardeloze wezens in Gods ogen. Nee, we zijn belangrijk en waardevol in Gods ogen, hoe onbegrijpelijk dat ook is. Niet voor niets vraagt de psalmist:

HEER, wat is een mens dat U voor hem zorgt,
een mensenkind, dat U belang in hem stelt?
Een mens is toch gelijk aan een ademtocht,
zijn dagen lijken op een voorbijgaande schaduw.

God laat de mens ervaren hoe belangrijk hij is in Gods ogen, door de mens te laten delen in de unieke betekenis van God zelf.

Hoewel er slechts één Schepper is, laat Hij de mens delen in Zijn scheppingswerk. Hij heeft de mens creativiteit (jawel, van “creëren”, scheppen dus) gegeven en Hij heeft in het huwelijk man en vrouw een taak gegeven in het scheppen van nieuwe mensen.

Hoewel er slechts één Priester is, Jezus Christus, heeft Hij van de zijnen een volk van priesters gemaakt. Het algemeen priesterschap van alle gelovigen doet niets af aan Christus als enige priester, het voegt toe aan ons bestaan als mens.

En hoewel er slechts één Koning is, één Albeheerser, heeft Hij de mens aangesteld als beheerder van de schepping, geeft hij structuren van macht in handen van mensen en ten dienste van mensen, en maakt Hij van de gelovigen een volk van koningen.

Zo is er ook slechts één Verlosser, maar Hij heeft Maria, nadat zij verlost was, bij de verlossing betrokken opdat zij medeverlosseres zou worden en in haar de Kerk. Hiermee doet Maria niets af aan de unieke betekenis van Christus, maar Christus voegt hiermee toe aan de betekenis van Maria en in haar, van de Kerk.

Kerkvader Irenaeus noemde Maria al onze causa salutis, de oorzaak van onze verlossing, door haar fiat, haar instemming met de opdracht moeder te worden van de verlosser. We zien Maria inderdaad aan het begin van het Evangelie, als zij uit vrije wil haar medewerking verleent aan de incarnatie van de Heer. We zien Maria opnieuw aan het einde van het Evangelie, als zij onder het kruis staat en mee lijdt met haar zoon, als met de woorden van Simeon “een zwaard door haar ziel gaat”.

Zo heeft Maria vrijwillig haar mee-werking gegeven aan de verlossing, door moeder te zijn van de Heer, door te delen in Zijn lijden en door Hem als offer op te geven voor de verlossing van de mensheid. En dáárom noemen we haar Coredemptrix.